چرا مغز بعضی صدا ها را نادیده میگیرد؟

احتمالاً برایت پیش آمده که بعد از چند دقیقه دیگر صدای کولر، پنکه یا تیک‌تاک ساعت را متوجه نشوی؛ انگار ناگهان ناپدید شده‌اند. اما واقعیت این است که آن صداها هنوز وجود دارند. پس چرا مغز تصمیم می‌گیرد دیگر به آن‌ها توجه نکند؟ در این مطلب به زبان ساده با یکی از قابلیت‌های جالب مغز آشنا می‌شویم.

همین الان چند ثانیه مکث کن... به صدای پنکه، کولر، یخچال یا حتی صدای محیط اطرافت دقت کن. احتمال زیادی هست که تا قبل از خواندن این جمله اصلاً متوجه آن صدا نبودی، در حالی که از چند دقیقه قبل هم وجود داشته است! اما چرا مغزت آن را نادیده گرفته بود؟

مغز ما در هر لحظه حجم بسیار زیادی از اطلاعات را دریافت می‌کند؛ صداها، نور، بو، لمس و چیزهای دیگر. اگر قرار بود به همه این اطلاعات به یک اندازه توجه کند، خیلی زود خسته می‌شد و تمرکز روی کارهای مهم سخت می‌شد. به همین دلیل مغز یاد گرفته است اطلاعاتی را که تکراری و بی‌خطر هستند، کم‌کم به پس‌زمینه ببرد.

دانشمندان این پدیده را عادت‌پذیری می‌نامند. وقتی یک صدا بارها تکرار شود و هیچ خطری نداشته باشد، مغز کم‌کم واکنش خود را نسبت به آن کمتر می‌کند. به همین دلیل صدای کولر، ساعت یا پنکه بعد از مدتی دیگر توجهت را جلب نمی‌کند؛ نه چون قطع شده، بلکه چون مغز تصمیم گرفته انرژی‌اش را برای چیزهای مهم‌تر نگه دارد.

حالا فرض کن همان پنکه ناگهان صدای غیرعادی بدهد، یا صدای در زدن بشنوی. در همان لحظه مغز دوباره به آن توجه می‌کند، چون تغییر ناگهانی ممکن است نشانه اتفاق مهمی باشد. مغز همیشه مراقب تغییرات است، حتی اگر تا چند ثانیه قبل همان صدا را کاملاً نادیده گرفته باشد.